شاهینشهر و آزمون آرامش؛ چگونه سواد رسانهای مانع از تنشهای اجتماعی میشود؟
مهدی مهدیان مورچه خورتی (کارشناس ارشد پژوهش هنر)
شاهینشهر همواره به عنوان شهری با بافت فرهنگی غنی، خانوادهمحور و پویا شناخته شده است. حضور جوانان تحصیلکرده و خانوادههایی که دغدغه آینده دارند، بزرگترین سرمایه این شهر محسوب میشود. با این حال، در سالهای اخیر، فضای مجازی به بستری برای انتشار فراخوانهای هیجانی تبدیل شده که هدفشان برهم زدن آرامش روانی جامعه است.
این نوشتار نه یک تحلیل سیاسی، بلکه گفتوگویی صمیمانه با شهروندان شاهینشهری است؛ دعوتی برای بازنگری در رفتارهای اجتماعیمان تا آگاهانه از امنیت و آینده شهرمان پاسداری کنیم.
چرا فراخوانهای هیجانی در فضای مجازی موج میسازند؟
سرعت انتقال اطلاعات در دنیای امروز، شمشیر دو لبه است. پیامهای تحریکآمیز معمولاً با استفاده از تکنیکهای روانشناختی زیر به سرعت پخش میشوند:
تحریک مستقیم احساسات: سوار شدن بر موج خشم، غم یا هیجان لحظهای.
ارائه اطلاعات گزینشی: نمایش تکههای ناقص از یک واقعیت برای نتیجهگیری غلط.
فشار برای واکنش فوری: القای این حس که «همین حالا باید کاری کرد»، بدون فرصت برای تفکر.
تجربه نشان داده است که برآیند این موجها، بیش از آنکه گرهی از مشکلات باز کند، منجر به فرسایش سرمایه اجتماعی و آسیب به بدنه اقتصادی شهر میشود.
هزینههای پنهان ناآرامی برای سبد خانواده
وقتی از ناآرامی سخن میگوییم، فراتر از جنبههای امنیتی، باید به پیامدهای ملموس زندگی روزمره توجه کنیم:
رکود کسبوکارهای محلی: تعطیلی یا کاهش فعالیت بازارهای شهر که معیشت بسیاری از همشهریان به آن وابسته است.
فرسودگی روانی: ایجاد فضای ترس و اضطراب که بیشترین آسیب آن متوجه کودکان و سالمندان است.
توقف توسعه: پروژههای فرهنگی و اقتصادی در فضاهای پرتنش به حاشیه میروند.
تخریب اموال عمومی: هزینهای که برای جبران خسارتها صرف میشود، در واقع از جیب تکتک شهروندان پرداخت شده است.
بخوانید: حق اعتراض در آیینه قانون
مسئولیت شهروندی؛ ما تماشاگر نیستیم، کنشگریم
مدیریت آرامش یک شهر، صرفاً وظیفه نهادهای حاکمیتی نیست؛ بلکه تکتک ما بازیگران اصلی این میدان هستیم. برای خنثی کردن تنشها، چند گام ساده اما کلیدی وجود دارد:
قانونِ ۵ دقیقه مکث: پیش از بازنشر (Forward) هر پیام تحریکآمیز، از خود بپرسیم: «منبع این خبر کجاست؟»، «آیا این پیام به نفع آرامش خانواده من است؟» و «فرستنده چه هدفی را دنبال میکند؟».
ترویج روایتهای مثبت: شاهینشهر پر از موفقیتهای علمی، هنری و ورزشی است. به جای بازنشر اخبار ناامیدکننده، صدای موفقیت جوانان شهرمان باشیم.
گفتوگو به جای تقابل: اختلاف نظر در هر جامعهای طبیعی است. هنر ما در این است که اجازه ندهیم تفاوت دیدگاهها به توهین، برچسبزنی و خشونت کلامی تبدیل شود.
صیانت از حریم خانه: آرامش روانی فرزندان ما، خط قرمز است. اجازه ندهیم تلاطمهای زودگذر فضای مجازی، سلامت روان نسل آینده را به خطر بیندازد.
بخوانید: سفر معاون وزیر ورزش به شاهین شهر
شاهینشهر؛ الگوی مدیریت هوشمند اجتماعی
این شهر با داشتن نرخ بالای تحصیلات، انجمنهای فعال و روحیه مشارکتجویی، ظرفیت آن را دارد که به الگوی کشوری در زمینه «تابآوری اجتماعی» تبدیل شود. شاهینشهر شایسته آن است که با تکیه بر آگاهیِ شهروندانش، بنبستهای هیجانی را شکسته و مسیر پیشرفت پایدار را طی کند.
جمعبندی
حفظ آرامش، یک مسئولیت همگانی است. بیایید با چاشنی صبر، سواد رسانهای و همدلی، اجازه ندهیم هویت فرهنگی شهرمان قربانی موجهای گذرا شود. شاهینشهرِ ما، خانهی ماست؛ بیایید با هم از این خانه محافظت کنیم.





